"Waar maak je een punt van? Hou je maar stil!"

Een week voor de vakantie verwonderde ik me over een mailwisseling tussen twee collega’s. Onderwerp was dat het berekenen van de SO- en PW-cijfers niet correct was. Een bijzondere dialoog om te volgen, temeer omdat de argumenten rondom ‘het berekenen van een gemiddelde’ en ‘eerlijk/oneerlijk’ bleven hangen. Ik miste de inhoud en merkte dat het me zelfs een beetje frustreerde! Met z’n allen volgen we een format, we kijken niet kritisch of het überhaupt klopt en dan komt een leerling vertellen dat het berekenen van het gemiddelde niet klopt!? Ik zeg een tien voor deze leerling en zijn ‘critical skills’! Hij gaat zijn met de tijd mee! Waar ik me over bleef opwinden was het feit dat ik de fundamentele vraag “Wat is de visie achter het geven van cijfers?” miste! De mail stond klaar om verstuurd te worden, maar onder de noemers ‘knuppel’ en ‘hoenderhok’ besloot ik niet te mailen en eerst een reactie van mijn onderwijskundig leidinggevenden af te wachten. Het bleef echter stil…

We zijn opgevoed met toetsen. Het is een 'way of life' geworden, ingebed, tot routine verheven, het leidt ons handelen en spreken als samenleving de ‘toetstaal’. “Goh, wat was de cito-score van jouw zoon?” “Hoe doen jouw leerlingen het? Bovengemiddeld?” “Ow, en wist je dat de cito op Marktplaats te koop is?” Ook binnen onze school wordt het overgangsbeleid grotendeels gestoeld op cijfers. Leerlingen durven in de klas gelukkig te benoemen dat ze angst hebben om te falen. Een toets levert een aantal leerlingen alleen maar meer vragen op rondom vraagstellingen, vage redeneringen en plaatjes die onduidelijk zijn. Een proefwerk maken, maar vijf tot tien keer vragen wat ze precies bedoelen met de vraag of plaatje. Ik vraag me dan weer af of ze dat alleen bij mij in de groep hebben, het blijft zo stil…

Dus als de vragen in de toets alleen al heel veel vragen oproepen, hoe kunnen ze dan laten zien dat zij de kennis die ze geconstrueerd hebben zich eigen hebben gemaakt? Het gaat in mijn geval over leerlingen met andere onderwijs(leer)behoeften. Die leerlingen waar het regulier onderwijs niets mee kan en wil, die! En wat maakt nu precies dat scholen met deze leerlingen niets kunnen? Zij leren anders! Daar hoef je geen hogere wiskunde voor gestudeerd te hebben. Mijn vraag, die steeds vaker boven komt drijven, is of gestandaardiseerde toetsen wel recht doen aan het principe van 'gelijke onderwijskansen om succesvol te worden'? En gelijke onderwijskansen betekent niet gestandaardiseerde methodetoetsen gebruiken op leerlingen die atypisch leren, het gaat om het faciliteren en ondersteunen van de inspanningen om de aanpassingen die nodig zijn te bewerkstelligen. Om ook leerlingen met een ander brein in te sluiten in het curriculum. Er is een grote diversiteit aan leerlingen, met vaak zeer uiteenlopende leefomstandigheden en een zeer verschillende motivatie om te leren. Het aanpakken en voor de leerlingen overwinnen van gedrags- en/of leermoeilijkheden is mijn inziens niet gebaat bij het geven van punten. Voor mij is duidelijk dat dit stress verhoogt, faalangst voedt, de diversiteit vergroot en dat daarmee de veiligheid in de groep en het positief welbevinden van de leerling afnemen... En is een ongelukkige leerling dat wat we willen? Wie doorbreekt de stilte…?

"The meaningful participation of students with disabilities in large-scale assessments 
and compliance with the legal rights of individuals with disabilities in some instances 
require steps that are beyond current knowledge and technology"

Voordat een leerling met ‘andere onderwijs(leer)behoeften’ getoetst wordt is het wel van belang om kennis opgedaan te hebben van de diagnostiek en de grote verscheidenheid rondom de ‘problematiek’ die leerlingen kunnen ervaren! Om het intellectuele potentieel waarover zij beschikken ten volle te kunnen benutten, is het aanpassen van het onderwijs van groot belang. Een label alleen, met bijbehorende verklaringsmodellen, zegt nog niets! De ontwikkeling is een individueel verhaal. Wat maakt dat homogene groepen en toetsmomenten, koste wat het kost, in stand gehouden worden? Als ik me bedenk dat ik dat alleen moet doen voor mijn dertien leerlingen, dan word ik daar even stil van…

De leerkracht met een onderzoekende houding en het principe ‘een leven lang leren’ zal een toets zien als reflectie op zijn eigen professionaliteit. De toets zegt dus iets over de ‘teaching skills’ van de leerkracht! Wanneer je als leerkracht je verantwoordelijk voelt voor de uitkomsten van een gemaakte toets zal gepersonaliseerd leren en creatief lesgeven het onderwijsleerproces, en daarmee de ontwikkeling van leerlingen, alleen maar ten goede komen! Uniforme normen, statistische indicatoren en focus op gestandaardiseerde testen legt een druk bij leerkrachten en voorkomt dat ze creatieve ‘afslagen’ nemen om de ontwikkeling van leerlingen te bevorderen. Ook het ‘oefenen voor een toets’ maakt een illusie van het ontwikkelingsproces. In principe kunnen er dus geen lage cijfers gehaald worden! Er is een gedegen instructie geweest, verwerking (al dan niet samen met andere lln/de leerkracht) heeft plaatsgevonden, er is met de leerling geëvalueerd, gereflecteerd, geanalyseerd en er wordt waar nodig gedifferentieerd. Een argument uit de mailwisseling dat een kind bij slecht slapen direct een drie haalt is echt te kort door de bocht. Een kind kan drie nachten slecht slapen, kennis is aanwezig en verankerd bij goed onderwijs! Eerder lijkt het me dat je een leerling niet toetst...een slecht punt betekent namelijk…een stille leerling! 

 “Talents need to be carefully nutured and directed. I have heard sad stories of 
a teacher stamping out a child’s interest in art. If a child draws the same cartoon 
character over and over, one simple way to encourage him or her to draw other 
objects is to ask for something that is related to the character.” - Jill Mullen

Een goede leerkracht (of noemen we die excellent? En hoe meten we dat eigenlijk?) motiveert en ‘engaged’ leerlingen. Hij laat leerlingen verwonderen en nieuwsgierig exploreren. En misschien wel het belangrijkste, een goede leerkracht helpt leerlingen bij het leren van hun fouten. Cijfers en testscores alleen meten dat niet! Een toets zegt niets over het oplossen van complexe problemen, niets over de creativiteit en niets over de verantwoordelijkheid en het doorzettingsvermogen van leerlingen. Ik heb sterk het gevoel, en de opgelaaide cito-discussie ondersteunt dit, dat we als onderwijs verder weg geraken van waar het eigenlijk allemaal om draait: de leerling in zijn/haar gehele ontwikkeling verder brengen!



Bronnen:
₁ National Research Council, Committee on Goals 2000 and the Inclusion of Students with Disabilities, Educating One and All: Students with Disabilities and Standards-Based Reform (Washington, DC: National Academy Press, 1997), 103.
Geurts, H. D. (2010). De diagnostiek van comorbiditeit bij patiënten met een autismespectrumstoornis. Tijdschrift voor psychiatrie 52 (11) , 753-761.
Koretz, D. (2008). Measuring Up. What educational testing realy tells us. the President and Fellows of Harvard College.
Mesibov G.B., S. V. (2004). The TEACCH Approach to Autism Spectrum Disorders. New York: Springer.
Mullen, J. (2009). Drawing autism. New York: Mark Batty Publisher.
Roeyers, H. (2008). Autisme: Alles op een rijtje. Leuven: Acco.
Sahlberg, P. (2013). Finnish Lessons. Wat Nederland kan leren van het Finse onderwijs. Helmond: Onderwijs Maak Je Samen.
Van Berckelaer-Onnes, I. (2008). Autisme: van beeldvorming naar evidence-based (be)handelen: een proces in ontwikkeling. Wetenschappelijk Tijdschrift Autisme , 44-57.
Vermeulen, P. M. (2010). Autisme en normale begaafdheid in het onderwijs. Berchem: EPO.

No Boobs No Glory

Het startte als een gewone zondag... Die middag zou ik samen met Inge naar een benefietactie van stichting No Guts No Glory gaan. NGNG zet zich in voor kankerpatiënten die baat kunnen hebben bij een behandeling (die in Nederland niet wordt vergoed). Het thema was ‘No Boobs No Glory’, dat zijn oorsprong vindt in een reactie op facebook van Ronald Herregraven, gastheer van de middag. Tijdens een chemokuur reageerde hij enthousiast op een foto van een vriendin waar haar decolleté zichtbaar was, vele vrouwen stuurden hem foto’s en NBNG was geboren!
Toen we binnen kwamen was de band The Liszt net bezig. Een akoestische set en toch zoveel power! Ronald (bassist van de band) genoot zichtbaar van het moment en zou dat de gehele middag en avond doen! En tevens was duidelijk te zien dat het niet goed ging met Ronald. In een bijzonder gesprek dat ik later op de middag met hem had, gaf hij aan dat hij nog regelmatig terug denkt aan de ontmoeting met mijn leerlingen en het te gek vindt nog steeds contact te hebben met een enkeling daarvan op twitter!

Het gevoel van ‘samen’ overheerste voor mij deze middag. Naast de bands zoals The Liszt, The Kik en Green Lizard verzorgde Frank Kimenai het eten (chilli-videoverslag/recept), kon je overdag genieten van taarten van Sofie Gloudemans, werden ballonnen de lucht ingelaten, werd er een loterij georganiseerd, je kon foto’s laten maken door Eric van Horrik en William van de Voort registreerde de dag. Dit alles ten gunste van NGNG! Co-creatie to the max!

Wat maakt dat ik dit wil delen? Als eerste om alle respect en dank te uiten voor de organisatie van het benefiet en in het bijzonder Ellen Gerritsen, de drijvende kracht achter de stichting en dit initiatief! Ten tweede omdat deze middag een enorme indruk op mij heeft gemaakt om meerdere redenen; De ‘vibe’ van een nieuw leven en de dood was voor mij deze dag duidelijk voelbaar… In de wetenschap dat Ronald niet lang meer heeft en de aanwezige zwangere vrouwen, maakte het...laat ik 'bijzonder' zeggen... En toch was de gehele setting (De Nwe Vorst, de bands, de chilli, taarten, merch, …) dusdanig, dat er een soort geborgen ‘huiskamersfeer’ hing! Lekker bandjes luisteren, biertje, wat kletsen in een 'alles mag niets moet' sfeer. De roos bij het naar huis gaan maakte het af! Dank! Meer foto's van het benefiet...

Steun No Guts No Glory! DOEN! #like ook op FACEBOOK!

I take the road less travelled… #1

Woensdag 31 januari, de dag waarop Jack Provily samen met Gerard Bakx een training D.R.I.V.E.S. verzorgden. Een try-out van een nieuwe training die zij samen gaan brengen met als visie: leerkrachten in het onderwijs handvatten geven om met inzet vanuit eigen drives om te gaan met ongewone situaties! Op de D.R.I.V.E.S.-middag kom ik nog terug, nu eerst de stroomversnelling die een dag later werd ingezet.

Jack was ruim een uur voor de training al aanwezig. Ik ving hem op en op het schoolplein stonden we wat te praten over één van de ‘meest inspirerende’ scholen van Breda. Verwonderende vragen werden op me afgevuurd en ik zag dat Jack zichtbaar verbaasd was. Blijkbaar is het zo dat de liefde voor het kind en het onderwijs maakt dat de grote chaos waarin wij als leerkrachten en leerlingen met elkaar werken, blind maakt voor de omgeving waarin dit gebeurt… Nou, niet geheel blind. Ik vertelde Jack dat mijn leerlingen en ik voor de kerstvakantie al een maand als nomaden hebben rondgehangen op de hoofdlocatie i.v.m. een heftige lekkage in ons lokaal. Vervolgens stonk het zo naar de schimmel dat lesgeven onmogelijk bleek! We zijn gelukkig weer terug in onze eigen omgeving, echter blijft de lucht in het ‘nood’lokaal, dat er al zo’n tien jaar staat, niet goed! CO2-meters constant in het rood, leerlingen die loom worden naarmate de dag vordert en er komen vragen om paracetamol. En ja, het is bekend!

Die woensdagavond bedankte ik Jack voor een zeer inspirerende sessie. In plaats van het over de sessie te hebben gaf hij aan dat hij ons (de leerkrachten) en het gebouw, waarin je mag aannemen dat leerlingen inspirerend onderwijs kunnen genieten, niet uit zijn hoofd kon krijgen. Hij kondigde voor donderdag of vrijdag een blog aan. Donderdagavond stond die online, een fragment: … Binnen was het nog erger dan buiten deed vermoeden. Niets aangepast, geen kleurtjes, een muffe lucht, te warm, geen aangepast meubilair, geen stilteplek, gehorige lokalen, geen time-out, geen digiborden, geen computers of tablets, ramen die niet open kunnen blijven staan omdat de uithouders zijn afgebroken, geen frisse lucht, geen inspirerende en uitdagende leeromgeving...….. De trespa semi-permanente lokatie voorziening die naast de school stond, maakte de totale droefheid compleet. En hier huizen dan de kinderen die alle extra’s nodig hebben die we maar kunnen verzinnen. …lees verder

Onder aan zijn blog roept Jack op om hulp te bieden en biedt zelf een gratis training aan. Het maakte me blij, zeker toen er nog meer reacties kwamen! Maar wat maakt nu dat een blog van iemand buiten school, zelfs buiten de stichting, mensen in beweging zet om te helpen? Waar is de hulp intern? Mag ik aannemen dat als problemen en signalen niet voelbaar zijn niemand in beweging komt?

Het deed me terugdenken aan mij eerste school dag, januari 2007. Ik liep mijn toenmalige school binnen, op weg naar mijn lokaal. Wat ik kreeg was een half lokaal, wat tafels en stoelen, een bureau en een bureaustoel. Dat was het, geen methodes, alleen 5 leerlingen met een multiculturaliteit aan ‘labels’. Er waren gelukkig lieftallige en krachtige collega’s die mij hielpen en samen hebben we de klas, school en leerlingen op een hoger plan getild. Ook toen waren de ‘drives’ er, echter vraag ik me nu af wat maakt dat er zoveel energie gaat naar ‘randvoorwaarden’ die gewoon goed dienen te zijn!?

Binnen mijn huidige school is me maar vaak genoeg duidelijk gemaakt dat alle ‘oneffenheden’ ooit al eens aan de kaak gesteld zijn. Men lijkt er niet in te slagen om een verandering in gang te zetten. Argumenten rondom geldzaken doen mij verwonderen! En ook ik heb proefondervindelijk ervaren dat één van de kernwaarden binnen de stichting, ‘transparant’, maar een hol begrip (b)lijkt te zijn. Sinds 1 juli vorig schooljaar vraag ik al om inzage in het financieel verslag! Tot op heden geen verslag… En is het niet zo dat dit binnen een stichting alles inzichtelijk dient te zijn voor iedereen? Via de politiek krijg je dan van de vakbond antwoord: “De medezeggenschapsraad zou het financieel jaarverslag ter informatie toegestuurd moeten krijgen voor 1 juli. Dus het financieel jaarverslag van 2011 moet voor 1-7-2012 ter inzage beschikbaar zijn.” En mocht die niet toegestuurd worden, wordt er zelfs een bepaald recht onthouden! Een adviesbureau gaf aan dat openheid in stichtingen en scholen vaak hele plezierige scholen en werkgemeenschappen zijn, met zelden problemen met onderwijskwaliteit. Ik bedoel maar, het KAN!

Waar ik heen wil? Dat mensen hun verantwoordelijkheden nemen! Van een stichting om de kernwaarden uit te dragen zoals ze ooit bedoeld zijn, en ook leerkrachten om op te staan voor hun professionaliteit en kenbaar te maken wat nodig is om bij te dragen aan de ontwikkeling van de leerlingen. Ook zij hebben, naast de leerkracht, recht heeft op medezeggenschap!

Maar ook ‘verantwoordelijkheid’ is een hol begrip als daar uiteindelijk geen actie uit voortkomt! Een ex-collega noemde het “…met iedereen achter de uitvoering staan!” Ja, 'iedereen' en 'de uitvoering', helemaal mee eens! Een inventarisatie van de aangeboden hulp:

  • Een collega heeft aangeboden gekleurde betonnen banken te maken!
  • Diezelfde collega gaat contact opnemen met Heras Hekwerk voor sponsoring.
  • Een filmbedrijf heeft aangeboden een reportage te maken om knelpunten in beeld te brengen.
  • Thuisklas heeft haar diensten aangeboden, want “wanneer je je (op school) thuis voelt, voel je je zeker, krijg je vertrouwen en durf je jezelf te zijn. Dit is allemaal nodig om tot leren te komen”.
  • Een vloerbedekkingsfabrikant heeft aangeboden te kijken wat de mogelijkheden zijn voor nieuwe vloerbedekking.
  • Een lector van de Pabo gaat het verhaal verder brengen en kijken binnen zijn netwerk wat men kan doen.
  • Devolgendestap.eu heeft haar netwerk aangeboden om het verhaal verder te brengen.

In een paar dagen na het blog van Jack al hele mooie opbrengsten en er blijven mails binnenkomen! Ik had het met hem die middag op het schoolplein over het ‘vlindereffect’… De tijd en mogelijkheid is er nu! Wie pakt aan en door? 

Wordt vast en zeker vervolgd…